Çocuğun boyuna uygun raf düzeninden kitap sayısına, yaş gruplarına göre seçkiden kitaplığı canlı tutmanın yollarına: evde çocuk kitaplığı kurmanın eksiksiz rehberi.
Evinde kendine ait bir kitaplığı olan çocuk, kitabı 'ödev' değil 'eşyası' olarak görür. Araştırmalar, evde kitaba kolay erişimin okuma sıklığını doğrudan artırdığını gösteriyor. Üstelik bunun için büyük bir bütçe ya da geniş bir oda gerekmiyor; doğru yerleştirilmiş tek bir raf bile fark yaratır.
Bu rehberde kitaplığın yerinden raf yüksekliğine, kitap seçiminden düzeni canlı tutmaya kadar evde çocuk kitaplığı kurmanın tüm adımlarını topladık.
Kitaplık, çocuğun zaten vakit geçirdiği yere kurulmalı: oyun köşesinin yanı, yatağının başucu ya da salonda ailenin oturduğu bölüm. Kitaplar 'gidilen' değil 'el altında olan' bir şey olduğunda okuma kendiliğinden çoğalır.
Işık alan, sakin bir köşe seçin. Yanına küçük bir minder ya da koltuk eklemek, orayı bir 'okuma köşesi'ne dönüştürür ve çocuğun zihninde okumayla keyfi eşleştirir.
En kritik kural şu: çocuk, kitabına yardım istemeden ulaşabilmeli. 0-6 yaş için rafların en üst noktası çocuğun göz hizasını geçmemeli. Yerden yüksek raflar yetişkin kitaplığı için uygundur; çocuk kitaplığında bağımsızlığı öldürür.
Okul öncesi dönemde kapağı öne bakan (vitrin tipi) raflar sırt sırta dizilmiş raflardan çok daha etkilidir. Küçük çocuk kitabı sırtından değil kapağından tanır; kapağı gören çocuk kitaba uzanır.
Kalabalık bir kitaplık iyi bir kitaplık demek değildir. 20-30 nitelikli kitapla başlamak, 100 gelişigüzel kitaptan daha iyidir. Seçkide denge kurun: hikaye kitapları, bilgi verici kitaplar, masallar ve çocuğun özel ilgi alanına (dinozorlar, uzay, hayvanlar) hitap eden kitaplar bir arada olmalı.
Yaş aralığını da esnek tutun: çocuğun seviyesinin biraz altında (rahat okuyacağı) ve biraz üstünde (birlikte okuyacağınız) kitaplar bir arada dursun. Yaşa göre seçim ölçütleri için yaş gruplarına göre kitap seçimi rehberimize göz atabilirsiniz.
Aynı kitaplar aylarca aynı rafta durursa görünmez olur. Ayda bir kez rafı birlikte yeniden düzenleyin; birkaç kitabı öne çıkarın, birkaçını dinlenmeye alın. Kütüphaneden ya da kitapçıdan gelen her yeni kitabı küçük bir olay haline getirin: 'Bu akşam yeni kitabını rafına birlikte yerleştirelim.'
Çocuğun kitaplığına isim vermesine, raflarını kendi kurallarıyla (renge göre, boya göre, 'en sevdiklerim' rafı) düzenlemesine izin verin. Sahiplenme duygusu, okuma alışkanlığının en güçlü yakıtıdır.
1) Kitaplığı çocuğun odasının en yüksek duvarına kurmak: erişemediği kitap, olmayan kitaptır. 2) Sadece 'faydalı' kitaplar almak: mizah ve macera kitapları okuma sevgisinin kapısıdır, küçümsemeyin. 3) Kitaplığı ceza-ödül aracı yapmak: 'Uslu durursan kitap alırım' cümlesi kitabı koşula bağlar; kitap koşulsuz erişilebilir kalmalı.
